آموزش فیزیک در فیزیک یار(گروه آموزشی کیان دانش)
آموزش رایگان برای همه
درباره وبلاگ


در این سایت ، فیلم ، انیمیشن، نمونه سئوال امتحانی به منظور کمک به یادگیری مفهومی این درس قرار داده خواهد شد.امید است این سایت زمینه علاقمندی دانش آموزان به این علم را فراهم سازد.
مدرس حسن حبیبی مدرس ریاضی و فیزیک شهر زنجان
09125423467
تلگرام fizikyar2@
کیان دانشkiyandanesh@
habibieducation@gmail.com

مدیر وبلاگ :
سه شنبه 29 بهمن 1392 :: نویسنده :
دیاپازون عبارت از میله‌ای است که به شکل U خمیده شده باشد. چون فرکانس ارتعاشات دیاپازون ثابت است و ارتعاشات آن نیز تقریبا خالص است، یعنی معمولا هماهنگی همراه صوت اصلی آن نمی‌باشد، لذا از مدتها پیش مورد استفاده قرار گرفته است. موارد استعمال آن بیشتر در سنجیدن نقاط با آنها برای میزان کردن آلات و ادوات موسیقی می‌باشد. در ویدیو زیر ده ازمایشی که می توان با دیاپازون انجام داد نشان داده شده است.

[http://www.aparat.com/v/pvqce]


دید کلی

اغلب چشمه‌های صوتی دستگاههای نوسانی هستند، همین امر در مورد دیاپازون نیز برقرار است. یعنی وقتی دیاپازونی به صدا در می‌آید، ارتعاش می‌کند و نوساناتی مانند نوسانات آونگ دارد. دامنه و دوره تناوب نوسانات دیاپازون در مقایسه با سایر ارتعاشگرها کوچک است. البته در میان نوسانگرها ، نوسانات دیاپازون و آونگ از اهمیت خاصی برخوردار است. با اینکه در تعطیل نوسانات پیچشی نمی‌توانند کارساز باشند. این نوع ارتعاشگر در رده نوسانگرهای مکانیکی جای می‌گیرد.

دیاپازون را می‌توان یک میله‌ای دانست که از وسط خم شده است و با دو میله‌ای که یک سر هر یک از آنها آزاد و سر دیگر هر دو در یک گیره مشترک قرار گرفته باشد. البته گیرنده مشترک در اینجا همان دسته دیاپازون است.

مشخصات فیزیکی دیاپازون

  • جنس دیاپازون: دیاپازونها معمولا دو شاخه‌ای هستند که از فلزات سخت (چگال) شکل گرفته‌اند که در اثر ضربه مکانیکی به یکی از شاخه‌هایش از خود ارتعاش صوتی ارائه می‌دهند.

  • گستره طول موجی دیاپازون: چون بیشتر فیزیک امواج گسیلی دیاپازونها در ناحیه صوتی انجام می‌گیرد، بنابراین ، گستره طول موجی دیاپازونها به ناحیه صوتی محدود می‌شود.

  • شدت صوت دیاپازون: دیاپازونها بر حسب ، جنس ، قدرت ضربه‌ای که به آنها وارد می‌شود و فرکانس صوتی که تولید می‌کند و دارای شدتهای متفاوتی هستند که عمدتا در محدوده شنوایی انسان قرار می‌گیرند.



img/daneshnameh_up/0/09/tuning_fork_wave_animated.gif




مکانیزم دیاپازون

دیاپازون از یک فلزی دوشاخه‌ای درست می‌شود که انتهای آنها بر هم کوپل می‌شود اگر ضربه‌ای به یکی از شاخه‌ها بزنیم هوای داخل آنرا متراکم می‌کند و چون ته دیاپازون کوپل شده (بسته) است، دیاپازون بصورت یک لوله صوتی بسته عمل می‌کند و فیزیک امواج در رفت و برگشت به صورت امواج ساکن ظاهر می‌شوند که در حالت تشدید نوسانات صدای صوت آنـرا می شنویم. البته هامورنیــکهای غیـر از صـوت اصلی با بقیه تداخل می‌کنند و ما صوت مرکبی را می‌شنویم.

مکانیزم کار دیاپازون نوع اول

اگر فرض کنیم که دیاپازون بصورت میله‌ای باشد که دو سر آن آزاد بوده و خم شده باشد، در اینصورت وقتی که این میله ارتعاش می‌کند و صوت اصلی خود را ایجاد می‌کند، صوت ایجاد شده دارای دو گره ارتعاشی خواهد بود. هر قدر میله را خم کنیم، دو گره نامبرده به یکدیگر نزدیک می‌شوند. به این وسیله وقتی میله‌ای که دو سر آن آزاد است به شکل دیاپازون در آید، دو گره نامبرده در قاعده آن کاملا به یکدیگر نزدیک می‌شوند و البته بین این دو گروه همواره شکم ارتعاش قرار گرفته است.

عمل دسته دیاپازون در وسط آن ابتدا اینست که جرم این قسمت را زیاد است و در نتیجه دامنه ارتعاشات آنرا کاهش می‌دهد. دوم اینکه دو گره ارتعاشی را به یکدیگر نزدیک می‌کند. بنابراین وقتی دیاپازون را به وسیله دسته‌اش به جعبه رزونانس اتصال دهیم انتقال ارتعاش از دیاپازون به جعبه بوسیله همین دسته صورت می‌گیرد.

اگر یکی از دو شاخه دیاپازون مرتعش را کمی با دست لمس کنیم فورا هر دو شاخه از ارتعاش باز می‌ایستند، در صورتی که اگر دسته آن را در دست بگیریم و یا اگر دسته را روی میز و غیره فشار دهیم در ارتعاش دیاپازون تغییری ایجاد نمی‌شود.

مکانیزم کار دیاپازون نوع دوم

اگر دیاپازون را به شکل دو میله‌ای که یک سر آنها آزاد بوده و سر دیگرشان در یک گره مشترک هستند، در نظر بگیریم باز همان نتایج گفته شده در مورد نوع اول حاصل می‌گردند. فرض کنید که میله‌ای را به قطعه فلزی سنگین متصل نموده باشیم. هرگاه میله به ارتعاش در آید ارتعاش آن به قطعه فلز انتقال پیدا می‌کند. اولا برای اینکه ارتعاش میله باعث حرکت قطعه نشود باید قطعه فلز نسبت به میله خیلی سنگینتر باشد. ثانیا اگر میله دیگری بطور قرینه با میله اول نسبت به قطعه فلز به آن اتصال داشته باشد برای اینکه ارتعاش میله اول سبب تغییر محل مرکز ثقل مجموعه نگردد لازم است که میله دوم دارای همان ارتعاش میله اول ولی در جهت مخالف آن بشود.

دیاپازون و پدیده زنش

در تداخل ارتعاشات دیاپازون اختلافی بین فرکانس صوتهای هارمونیکهای مختلف آن وجود دارد. این اختلاف فرکانسها تحت عنوان پدیده زنش مطرح است. گوش انسان قادر است از این زنش صوتی ، اختلافهای بیشتر از شش هرتز را از هم تشخیص دهد.

اهمیت دیاپازون

اهمیت دیاپازون در این است که ارتعاشات آن صدای خالص تولید می‌کند (صدای خالص آن است که ارتعاشات آن با تابع سینوسی نشان داده شود)، به علاوه فرکانس آن همیشه ثابت می‌ماند. از این رو دیاپازون را می‌توان آلت دقیقی برای نتهای موسیقی دانست و صحت صداها و نتهای مختلف را با آن کنترل نمود. چنانچه ارتعاش دیاپازون را با وسایل الکتریکی پایا سازیم، می‌تواند برای کنترل مدارهای الکتریکی بکار رود. از ثابت ماندن فرکانس دیاپازون برای تعیین اجزا زمان استفاده می‌نمایند و اگر دیاپازون را با دقت کامل ساخته باشند می‌توان با دقتی در حدود یک ده هزارم ثانیه اجزا زمان را اندازه گرفت. امروزه بواسطه ترقی صنعت ، ساختن و استعمال این قبیل دیاپازونها امری عادی است و چنانچه در انتخاب فلز دقت به عمل آید و سایر احتیاطات نیز لحاظ گردد، دقت دیاپازون تا یک میلیونیم ثانیه می‌رسد.

مطلوب سازی ارتعاشات دیاپازون

اگر بخواهند هارمونیکهای مختلف دیاپازون وجود پیدا کند باید آن را در جاهای متناسب بوسیله گیره‌ای خم کرد. و سپس دفعتا گیره را باز کنند. دیاپازون با فرکانس اصلی خود مرتعش می‌گردد. با همین روش از پیدایش گره در نقاط مخصوص که سبب پیدایش ارتعاشات نامطلوب می‌شود جلوگیری بعمل می‌آورند.

انواع دیاپازون

دیاپازون الکتریکی

برای اینکه ارتعاشات دیاپازون پایدار بماند آن را به وسایل الکتریکی به ارتعاش دائم وادار می‌کنند. اساس این کار مانند اساس کار زنگ اخبار الکتریکی است. یعنی حرکت رفت و آمد شاخه‌های دیاپازون ، در مدار الکتریکی شامل یک بوبین الکترومغناطیسی را بسته و باز می‌کنند و به این طریق بوبین مزبور که بین دو شاخه دیاپازون واقع شده تحریک شده و به نوبه خود شاخه‌ها را بطور متناوب جذب یا رها می‌کند.

دیاپازون با چراغ سه قطبی

دیاپازونی که به کمک بوبین دارای ارتعاشات پایداری شده باشد دقیق و خوب است اما برای اینکه خوب کار کند لازم است که ارتعاشات دیاپازون از حدود صد در ثانیه تجاوز ننماید. از اینرو پایداری دیاپازون را به کمک چراغ سه قطبی عملی می‌نمایند و به این طریق می‌توان تا فرکانس یک هزار رسید، فایده دیگر این نو ع دیاپازون این است که اتصال مکانیکی پیدا نمی‌کنند.

هر گاه دو دیاپازون با چراغ سه قطبی را پهلوی یکدیگر قرار دهیم و درجه حرارت یکی را ثابت نگاه داریم و درجه حرارت دیگری را تغییر دهیم، به کمک زنش می‌توان قانون تغییر فرکانس دیاپازون را بر حسب تغییر درجه حرارت پیدا کرد.

کاربردهای دیاپازون

  • به عنوان چشمه تولید صوت
  • اندازه گیری طول موج صوت
  • وسیله‌ای برای اندازه گیری شدت صوت
  • بررسی تداخل امواج صوتی

  • از جمله موارد استعمال دیاپازون تشخیص هم‌صدایی (Unisson) آلات موسیقی می‌باشد و آن بوسیله زنش (Battement) انجام می‌شود. به این معنی که مثلا هرگاه صدای یک سیم و صدای یک دیاپازون از جهت فرکانس کاملا با هم مساوی باشند چون آن دو را با یکدیگر گوش بدهیم صدای زنش شنیده نمی‌شود. در صورتیکه اگر فرکانس سیم مقدار کمی با فرکانس دیاپازون اختلاف داشته باشد چون آن دو را با هم به صدا درآوریم وجود صدای زنش بطور واضح مشاهده می‌گردد.

  • هرگاه دو دیاپازون که کاملا مشابه باشند، داشته باشیم می‌توانیم تغییرات فرکانس را بر حسب درجه حرارت به کمک آنها تعیین نماییم. به این طریق که یکی را در شرایط معمولی نگاه داشته و دیگری را بطور تدریجی گرم کرده و ارتعاش آن را با ارتعاش دیاپازون اولی بوسیله زنش می‌سنجیم. به این طریق از روی تجربه می‌توان ثابت کرد که ضریب تغییر فرکانس برای هر درجه سانتیگراد عبارتست از: 4--10

تعیین فرکانس دیاپازون مجهول

می‌دانیم که وقتی به کمک قطعه کوچکی از موم شاخه‌های دیاپازون را سنگین کنیم فرکانس آن در اثر زیاد شدن اینرسی کم می‌شود. فرض کنید حدود فرکانس دیاپازون A مجهول و حدود دیاپازون B معلوم باشد. حال ابتدا دیاپازون A و B را مرتعش ساخته و چنانچه تولید زنش نمایند عده زنش را می‌شماریم. اگر بواسطه چسباندن موم به دیاپازون A عده زنش کوچک شد معلوم می‌شود که فرکانس دیاپازون A بیشتر از فرکانس دیاپازون B بوده و چنانچه عده زنش با چسبانیدن موم زیادتر شود فرکانس A کمتر از فرکانس B می‌باشد.

استفاده از دیاپازون در آزمایشگاه

دیاپازون را گاهی در آزمایشگاهها برای تعیین اندازه تقریبی شتاب گرانش زمین (g) به کار می‌برند. نحوه کار به این صورت است که تار کوتاه و نازک فلزی را به یکی از شاخه‌های دیاپازون وصل می‌کنند. هرگاه این دیاپازون در سطح قائم بطور آزاد سقوط کند و تار مزبور در سطح شیشه دود اندود که موازی با سطح دیاپازون قرار گرفته یک منحنی مارپیچ رسم نماید.

در این صورت اگر چه هر اندازه از بالا به پایین بیاییم قوس مارپیچ کشیده‌تر می‌شود، اما هر یک جفت برآمدگی و فرو رفتگی نمایش زمان ثابتی است، یعنی مساوی با زمان سقوط دیاپازون می‌باشند. بنابراین در روی صفحه دود اندود مسافت و زمان را اندازه گرفته و قانون سقوط آزاد را تعیین و در نتیجه g را معلوم می‌سازند.

منبع : سایت رشد




نوع مطلب :
برچسب ها :
لینک های مرتبط :
شنبه 4 آبان 1398 02:23 ق.ظ
I conceive you have noted some very interesting
points, appreciate it for the post.
چهارشنبه 1 آبان 1398 10:49 ب.ظ
As I website possessor I believe the content matter here is rattling excellent , appreciate it
for your efforts. You should keep it up forever!
Best of luck.
چهارشنبه 1 آبان 1398 09:35 ب.ظ
I like what you guys are up too. Such smart work and reporting!
Carry on the excellent works guys I've incorporated you
guys to my blogroll. I think it'll improve the value of my website :).
سه شنبه 30 مهر 1398 10:44 ب.ظ
Howdy very cool site!! Guy .. Beautiful .. Wonderful ..
I will bookmark your website and take the feeds additionally?
I'm happy to search out a lot of helpful information here in the publish, we'd like work out more techniques on this regard, thank
you for sharing. . . . . .
یکشنبه 28 مهر 1398 08:27 ق.ظ
I think you have noted some very interesting details, appreciate it for the post.
شنبه 27 مهر 1398 07:53 ق.ظ
Yay google is my queen assisted me to find this great web site!
جمعه 26 مهر 1398 06:06 ق.ظ
Yay google is my king assisted me to find this great website!
شنبه 20 مهر 1398 12:48 ب.ظ
I like what you guys are up also. Such clever work and reporting!
Keep up the excellent works guys I have incorporated you guys to my blogroll.
I think it'll improve the value of my site :).
چهارشنبه 17 مهر 1398 01:21 ق.ظ
I like the valuable information you provide in your articles.

I'll bookmark your weblog and check again here frequently.

I am quite certain I'll learn many new stuff right here!
Best of luck for the next!
شنبه 6 مهر 1398 10:43 ب.ظ
The other day, while I was at work, my cousin stole my
iPad and tested to see if it can survive a 25 foot drop, just so she can be a youtube sensation. My apple ipad is now broken and she has 83 views.
I know this is totally off topic but I had to share it with someone!
سه شنبه 26 شهریور 1398 06:05 ق.ظ
This article will help the internet visitors for setting up new
website or even a weblog from start to end.
شنبه 16 شهریور 1398 01:56 ب.ظ
As the admin of this website is working, no doubt very quickly it will be renowned, due to
its feature contents.
جمعه 1 شهریور 1398 07:01 ب.ظ
Hello there, I found your site via Google even as looking for a comparable matter, your site came up, it seems to be good.
I have bookmarked it in my google bookmarks.
Hello there, simply changed into aware of your weblog through
Google, and found that it is truly informative.

I am gonna watch out for brussels. I will be grateful in the event you proceed this
in future. Lots of other folks can be benefited out of
your writing. Cheers!
شنبه 19 مرداد 1398 06:06 ق.ظ
Hi there are using Wordpress for your site platform? I'm new to the blog world but I'm trying to get started and create my own. Do you
require any html coding expertise to make your
own blog? Any help would be greatly appreciated!
جمعه 18 مرداد 1398 09:08 ب.ظ
After looking into a few of the blog posts on your website, I seriously like
your way of writing a blog. I saved as a favorite it to my bookmark site list and
will be checking back soon. Please visit my website too and tell
me how you feel.
پنجشنبه 17 مرداد 1398 05:16 ق.ظ
What i do not realize is in fact how you're no
longer really much more well-appreciated than you may be right now.
You are so intelligent. You know thus significantly relating to this matter,
made me in my view believe it from a lot of
numerous angles. Its like men and women aren't involved unless it
is one thing to do with Lady gaga! Your personal stuffs great.
All the time handle it up!
پنجشنبه 17 مرداد 1398 03:47 ق.ظ
Thanks for another fantastic post. The place else may just anybody
get that type of info in such an ideal way of writing?
I've a presentation next week, and I am at the look for such information.
شنبه 12 مرداد 1398 10:24 ب.ظ
Valuable info. Fortunate me I discovered your website accidentally,
and I'm shocked why this coincidence did not took
place in advance! I bookmarked it.
پنجشنبه 10 مرداد 1398 10:46 ق.ظ
It is the best time to make some plans for
the longer term and it's time to be happy. I have read this publish and if I may
just I wish to counsel you some interesting things or
advice. Perhaps you could write next articles
referring to this article. I want to learn more issues about it!
چهارشنبه 2 مرداد 1398 05:39 ق.ظ
I loved as much as you will receive carried out right here.

The sketch is tasteful, your authored subject matter stylish.
nonetheless, you command get bought an nervousness over that you wish be delivering the following.
unwell unquestionably come further formerly again as exactly the same nearly very often inside case you shield
this hike.
دوشنبه 31 تیر 1398 12:49 ب.ظ
last longer viagra
<a href="https://www.viagraforsalemsn.com/">boots viagra over counter</a>
دوشنبه 31 تیر 1398 09:45 ق.ظ
I got this website from my pal who told me concerning this web site and at the moment this time I am browsing this
web site and reading very informative articles or reviews here.
جمعه 28 تیر 1398 01:48 ق.ظ
Thank you for every other great article. The place else may anyone get that type
of information in such a perfect approach of writing?
I have a presentation subsequent week, and I'm on the search for such info.
چهارشنبه 26 تیر 1398 10:53 ب.ظ
viagra pharmacy
<a href="https://www.viagraforsalemsn.com/">generic viagra</a>
دوشنبه 24 تیر 1398 01:29 ب.ظ
Thanks very interesting blog!
پنجشنبه 20 تیر 1398 04:54 ق.ظ
I am actually pleased to glance at this webpage posts
which consists of tons of valuable data, thanks for providing these statistics.
پنجشنبه 23 خرداد 1398 11:43 ب.ظ
Cinnamon comеs in two varieties: Ceylon and cassia.
پنجشنبه 23 خرداد 1398 05:28 ب.ظ
Ꮢaspbdrry Clаfouti Recipe + Larger Image.
پنجشنبه 23 خرداد 1398 04:06 ب.ظ
By no means tried it ƅuut sounds іnteresting.
پنجشنبه 23 خرداد 1398 02:39 ب.ظ
You сan too have green tea օr raspberry lеaf tea.
 
لبخندناراحتچشمک
نیشخندبغلسوال
قلبخجالتزبان
ماچتعجبعصبانی
عینکشیطانگریه
خندهقهقههخداحافظ
سبزقهرهورا
دستگلتفکر


نمایش نظرات 31 تا 60
آمار وبلاگ
  • کل بازدید :
  • بازدید امروز :
  • بازدید دیروز :
  • بازدید این ماه :
  • بازدید ماه قبل :
  • تعداد نویسندگان :
  • تعداد کل پست ها :
  • آخرین بازدید :
  • آخرین بروز رسانی :
 
 
 
ساخت وبلاگ در میهن بلاگ

شبکه اجتماعی فارسی کلوب | اخبار کامپیوتر، فناوری اطلاعات و سلامتی مجله علم و فن | ساخت وبلاگ صوتی صدالاگ | سوال و جواب و پاسخ | رسانه فروردین، تبلیغات اینترنتی، رپرتاژ، بنر، سئو